{"id":539,"date":"2018-08-04T12:57:03","date_gmt":"2018-08-04T10:57:03","guid":{"rendered":"http:\/\/irimi.pl\/?p=539"},"modified":"2018-08-04T12:57:03","modified_gmt":"2018-08-04T10:57:03","slug":"zbrojehelmy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/2018\/08\/04\/zbrojehelmy\/","title":{"rendered":"Zbroje, he\u0142my"},"content":{"rendered":"

\t\t\t\t\"\"<\/span><\/p>\n

Wszystkie sztuki walki za wyj\u0105tkiem Karate pieczo\u0142owitego kultywowania tradycji militarnej. Najpierwotniejsz\u0105 z nich by\u0142o Ken-Jutsu (szermierka na miecze). Sztuka ta \u0142\u0105czy\u0142a dwa elementy-\u015bmierteln\u0105 powag\u0119 realnego zagro\u017cenia i proces d\u0142ugotrwa\u0142ego, \u017cmudnego odkrywania og\u00f3lnych i technicznych podstaw walki. Mistrzowie miecza wypracowali zasady tak uniwersalne dla walki wr\u0119cz, \u017ce da\u0142y si\u0119 one p\u00f3\u017aniej bez trudu wykorzysta\u0107 w innych systemach. W Ju- Jutsu i Aikido znajduj\u0105 si\u0119 te same podstawy, sposoby przemieszczania, obroty i ruchy r\u0105k, koncepcje ataku i obrony, ta sama teza, \u017ce o mistrzostwie decyduje dok\u0142adno\u015b\u0107 ruch\u00f3w i dyscyplina psychiczna<\/span><\/p>\n

Przed VII wiekiem naszej ery okryciem wojownik\u00f3w japo\u0144skich by\u0142y sk\u00f3ry owcze lub baranie. W VII wieku pojawiaj\u0105 si\u0119 \u017celazne elementy uzbrojenia: gorsety z p\u0142ytek naszywanych na sk\u00f3r\u0119 bydl\u0119c\u0105, „sp\u00f3dnica” z pask\u00f3w metalu oraz sto\u017ckowaty he\u0142m. Ramiona i barki chroniono grub\u0105 sk\u00f3r\u0105. G\u0142\u00f3wn\u0105 broni\u0105 w owym czasie i p\u00f3\u017aniej by\u0142 \u0142uk i strza\u0142a (Yumi-Ya). Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 zbroi by\u0142 lekko\u015b\u0107 i przeznaczenie g\u0142\u00f3wnie do ochrony przed strza\u0142ami. Ca\u0142o\u015b\u0107 „oporz\u0105dzenia” wisia\u0142 tak, \u017ce poruszaj\u0105cy si\u0119 wojownik przypomina\u0142 wielkiego, l\u015bni\u0105cego, szeleszcz\u0105cego chrz\u0105szcza. Chwil\u0119 uwagi po\u015bwi\u0119c\u0119 bogatej XVI wiecznej zbroi poniewa\u017c jej elementy, jak i og\u00f3lna koncepcja, przetrwa\u0142y w niezmienionej postaci a\u017c do pocz\u0105tku XIX wieku.<\/span><\/p>\n

YOROI- ochraniacz klatki piersiowej<\/span>
\nKABUTO – he\u0142m\u00a0<\/span>
\nHO-ATE – maska<\/span>
\nKOTE- r\u0119kawice<\/span>
\nSUNE-ATE – ochraniacz l\u0119d\u017awi (okolicy l\u0119d\u017awiowej)<\/span>
\nKOSHI-ATE – nadgarstniki.<\/span><\/p>\n

Typy uzbrojenia ochronnego wyst\u0119puj\u0105cego w Japonii do XVI w.,:\u00a0<\/span>
\nO – Yoroi<\/span>
\nDo – Maru<\/span>
\nHaramaki – Do<\/span><\/p>\n

Od XVI w., wyst\u0119powa\u0142o ju\u017c 7 typ\u00f3w zbroi:\u00a0<\/span>
\nMogami – Do<\/span>
\nNuinobe – Do<\/span>
\nHotoke – Do<\/span><\/p>\n

Sendai – Do<\/span>
\nHon – Kozane<\/span><\/p>\n

Elementy japo\u0144skiej zbroi<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Westbook A., Ratti O., Sekrety Samuraj\u00f3w, Bydgoszcz 1997,s.153.\u00a0<\/span><\/p>\n

Haramaki – Do Yoroi Maru<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Bryant A.J., Nihon Japanease Armour Manual, b.m.w. 2001, s. 5-6\u00a0<\/span><\/p>\n

He\u0142m (kabuto) sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z w\u0142a\u015bciwej miski (hachi), gi\u0119tkiego ochraniacza karku (shikoro) i ozdobnego szczytu (maye-zashi). Do bok\u00f3w miski he\u0142mu mocowano skrzyd\u0142a (fuku-gayeshi) – niekiedy miejscem umocowania skrzyde\u0142 by\u0142 te\u017c shikoro. Misk\u0119 wykonywano z jednego kawa\u0142ka metalu lub wielokrotnie lakierowanej sk\u00f3ry, zszytej w typowym he\u0142mie z tr\u00f3jk\u0105tnych pask\u00f3w, szczytem skierowanych w g\u00f3r\u0119. Czasem by\u0142y to lu\u017ano po\u0142\u0105czone r\u00f3wnoleg\u0142e obwoje (tatami-kabuto). Os\u0142on\u0119 karku montowano z 3-7 pask\u00f3w sk\u00f3ry pokrywanych blach\u0105 metalow\u0105 i \u0142\u0105czono jedwabnymi plecionymi sznurami. Niekiedy pasek by\u0142 pokryty ponad setk\u0105 metalowych \u0142usek. Wewn\u0119trzn\u0105 stron\u0119 shikoro lakierowano na kolor jaskrawoczerwony, kt\u00f3ry przydawa\u0142 twarzy wojownika dzikiego i gwa\u0142townego wyrazu. Boczne skrzyd\u0142a po prawej stronie he\u0142mu by\u0142y od\u0142\u0105czane dla wi\u0119kszej wygody w pos\u0142ugiwaniu si\u0119 \u0142ukiem.Interesuj\u0105cym szczeg\u00f3\u0142em XVI-wiecznego he\u0142mu jest obejmuj\u0105ce misk\u0119 mosi\u0119\u017cny pier\u015bcie\u0144, z kt\u00f3rego zwisa \u0142ukiem na plecy misternie zaw\u0119\u017alony jedwabny sznur (kasajiri-no-kuwan). Do sznura przymocowano otok z kolorowego (zwykle bia\u0142ego) materia\u0142u s\u0142u\u017c\u0105cy jako wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy znak w bitwie. Niekiedy stosowano jeszcze jeden pier\u015bcie\u0144 mosi\u0119\u017cny do kt\u00f3rego mocowano horo-p\u0142aski worek wype\u0142niony zwitkami bawe\u0142ny i zwisaj\u0105cy na plecy jako ochrona przed strza\u0142ami<\/span><\/p>\n

Elementy japo\u0144skiego he\u0142mu<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Westbook A., Ratti O., Sekrety Samuraj\u00f3w, Bydgoszcz 1997,s.165.<\/span><\/p>\n

Twarz chroniono jednolit\u0105 p\u0142ytk\u0105 z wizjerem (Mempo) lub takim rodzajem maski, kt\u00f3ry zas\u0142ania\u0142 tylko \u017cuchw\u0119 i policzki (Ho-ate). Du\u017ca wag\u0119 przywi\u0105zywano do ekspresyjno\u015bci masek – malowano je, dekorowano sier\u015bci\u0105 zwierz\u0105t. Nazwy masek pochodzi\u0142y od tego co przedstawia\u0142y, najcz\u0119\u015bciej by\u0142a to g\u0142owa demona (Kimen), twarz ma\u0142py (suro-bo), twarz starca (Okina-Men), g\u0142owa ptaka (jask\u00f3\u0142ki-Tsubame-bo). W pe\u0142nych maskach wycinano otwory na nos i oczy przy kt\u00f3rych przebiega\u0142y g\u0142\u0119bokie bruzdy, aby grot strza\u0142 czy ostrze miecza nie ze\u015blizgn\u0119\u0142o si\u0119 w oczod\u00f3\u0142. Od „brody” maski zwisa w d\u00f3\u0142 zas\u0142ona z pokrywanych metalem p\u0142ytek lub grubszych \u0142a\u0144cuszk\u00f3w (Yudare-Gane).<\/span><\/p>\n

Kabuto<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.worcesterart.org\/Exhibitions\/Past\/yoshitoshi.html.<\/span><\/p>\n

W szczytach wszystkich he\u0142m\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 otwory, przez kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o wypu\u015bci\u0107 tradycyjn\u0105 ozdob\u0119 samuraja warkocz w\u0142os\u00f3w. Tu\u0142\u00f3w chroni\u0142 otwarty na boki gorset (Do-Maru) lub te\u017c pojedyncza blacha wymodelowana na kszta\u0142t atletycznego nagiego torsu. Do malowania „gorset\u00f3w” u\u017cywano zazwyczaj farby czarnej, czasem b\u0142\u0119kitnej lub z\u0142ocistej. Dro\u017csze zbroje pokrywano sk\u00f3r\u0105 rekina (same-tsudzami) lub sk\u00f3r\u0105 (Kawa-Tsudzami), skorupami \u017c\u00f3\u0142wi (Bekko-Tsudzami), jedwabiem (Moji-Tsudzami) lub sk\u00f3r\u0105 (Kawa-Tsudzami). Spotyka\u0142o si\u0119 te\u017c gorsety z bardzo twardej sk\u00f3ry u\u0142o\u017conej w girlandy \u0142usek (Okegawa).<\/span><\/p>\n

Ochraniacze bioder (Kusad-Kuri) przypominaj\u0105 kr\u00f3tkie spodenki z wyci\u0119t\u0105 z przodu \u0142ukowat\u0105 arkad\u0105 u\u0142atwiaj\u0105c\u0105 poruszanie si\u0119. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 one z lu\u017ano zwisaj\u0105cych pask\u00f3w sk\u00f3ry lub metalu.<\/span><\/p>\n

Pachy chroniono bardzo troskliwie paskami metalu zawieszonymi na tzw. pier\u015bcieniach barkowych (Wata-Gami). Prawy pasek (Sendan-No-Ita) by\u0142 wi\u0119kszy od lewego (Hota-Wo-No-Ita). Pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci zbroi chroni\u0105ce ko\u0144czymy przypominaj\u0105 wyposa\u017cenie europejskich rycerzy. By\u0142y wi\u0119c ochraniacze ramion i przedramion (Sode, Gaku-<\/span><\/p>\n

No-Ita, Kote), okr\u0105g\u0142e p\u0142ytki pokrywaj\u0105ce \u0142okie\u0107 (Hiji-Gane), p\u00f3\u0142rynienki przylegaj\u0105ce do ud (haidate) i podudzi (Sune-Ate). Na stopach noszono buty z noskami, lecz podczas walki i marszu stosowano sanda\u0142y plecione z trzciny lub s\u0142omy, rzadziej wykonane ze sk\u00f3ry. Miecz om\u00f3wiony zosta\u0142 w innym rozdziale. Zasadnicza broni\u0105 stosowan\u0105 w polu by\u0142 dwumetrowa w\u0142\u00f3cznia (Hoko), dr\u0105g z dwudziestocentymetrowym ostrzem – falistym jak wizerunek p\u0142omienia b\u0105d\u017a przypominaj\u0105cym li\u015b\u0107. Obok ostrza tkwi\u0142y sierpowate rogi. Od XIV wieku u\u017cywano lancy z pi\u0119tnasto – dwudziestocentymetrowym ostrzem i bardzo charakterystycznej halabardy z d\u0142ugim, niemal metrowym ostrzem i nieco d\u0142u\u017csz\u0105 r\u0119koje\u015bci\u0105 (Naginata)<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/i><\/p>\n

http:\/\/www.histmag.org\/archiwalia\/mag42-43\/J04.htm<\/p>\n

http:\/\/www.worcesterart.org\/Exhibitions\/Past\/yoshitoshi.html.<\/p>\n

Jerzy Mi\u0142kowski, Sztuki i sporty walki dalekiego wschodu, Warszawa 1987\u00a0<\/span>\t\t<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wszystkie sztuki walki za wyj\u0105tkiem Karate pieczo\u0142owitego kultywowania tradycji militarnej. Najpierwotniejsz\u0105 z nich by\u0142o Ken-Jutsu (szermierka na miecze). Sztuka ta \u0142\u0105czy\u0142a dwa elementy-\u015bmierteln\u0105 powag\u0119 realnego zagro\u017cenia i proces d\u0142ugotrwa\u0142ego, \u017cmudnego odkrywania og\u00f3lnych i technicznych podstaw walki. Mistrzowie miecza wypracowali zasady tak uniwersalne dla walki wr\u0119cz, \u017ce da\u0142y si\u0119 one p\u00f3\u017aniej bez trudu wykorzysta\u0107 w innych … Czytaj dalej Zbroje, he\u0142my<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":551,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"class_list":["post-539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aikido","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=539"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/539\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/irimi.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}