![\"\"](\"http:\/\/irimi.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/DSC_6385-300x199.jpg\") \u00a0Miecz to w\/g mniemania wielu ludzi klasyczna bro\u0144 samurajska, lecz jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a to \u0142uk, a nawet w\u0142\u00f3cznia by\u0142y wa\u017cniejsze. Jednak zdanie to chcia\u0142bym odnie\u015b\u0107 do okresu z przed w\u0142adania Tokugawy Ieyasu, a nawet wcze\u015bniej, czyli do czas\u00f3w kiedy to wa\u017cniejsz\u0105 stawa\u0142a si\u0119 bro\u0144 bardziej przydatna na polu bitwy. A teraz bez innych wi\u0119kszych ceregieli przedstawiam miecz:\nHistoria pa\u0144stwa japo\u0144skiego na sta\u0142e zwi\u0105zana jest z mitologi\u0105 miecza. Jeszcze w XX wieku samuraje szli do ataku z mieczami. Japo\u0144skie miecze s\u0105 jednak dla nas, mieszka\u0144c\u00f3w zachodu legend\u0105, znan\u0105 najcz\u0119\u015bciej z film\u00f3w Akiry Kurosawy. Kszta\u0142t mieczy znany z ekranu jest produktem d\u0142ugiej ewolucji. Najstarsze, pochodz\u0105ce z VII w. miecze maj\u0105 klingi proste i jednostronne, wytapiane by\u0142y za\u015b z jednej sztuki metalu. P\u00f3\u017aniejsze miecze, tak\u017ce \u017celazne, by\u0142y d\u0142ugie i proste, w odr\u00f3\u017cnieniu od \u015bredniowiecznych – lekko zakrzywianych. Taki kszta\u0142t klingi znany by\u0142 dopiero w ko\u0144cu IX w. Pierwowz\u00f3r miecza przyw\u0119drowa\u0142, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy, z Chin. Chi\u0144skie s\u0142owo chien (miecz obosieczny) jest pierwowzorem japo\u0144skiego ken, za\u015b dao stworzy\u0142o japo\u0144skie to (miecz o jednym ostrzu), by w ko\u0144cu zla\u0107 si\u0119 w nazw\u0119 katana. Najstarszym mieczem o zakrzywionej klindze wywodz\u0105cym si\u0119 bezpo\u015brednio od obosiecznego ken by\u0142 jintachi – d\u0142ugi, ci\u0119\u017cki miecz wojenny stosowany tylko w trakcie bitew, noszony w marszu przez pacho\u0142ka. Od niego pochodzi tachi o d\u0142ugo\u015bci ok. 3\/4 m. Tachi wieszany by\u0142 przy pasie, wi\u0105zany za pomoc\u0105 sznur\u00f3w, kt\u00f3re przechodzi\u0142y przez ryfki (ma\u0142e k\u00f3\u0142eczka) przy pochwie. Ten spos\u00f3b mocowania sprawia\u0142, \u017ce tachi noszony by\u0142 ostrzem w d\u00f3\u0142, katana natomiast by\u0142 zatykana za pas ostrzem (yakiba) do g\u00f3ry. Pierwotnie to tachi by\u0142 narz\u0119dziem walki – st\u0105d nazwa techniki tachi dori (obrona przed mieczem). Katana by\u0142 pocz\u0105tkowo tylko przedmiotem rytualnym u\u017cywanym do r\u00f3\u017cnego rodzaju ceremonia\u0142\u00f3w. P\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142 on zast\u0119powa\u0107 ponad 2 metrowy miecz wojenny (daikatana). Daikatana noszony by\u0142 przewieszony przez rami\u0119 i przymocowany do prawego boku, tak aby r\u0119koje\u015b\u0107 wystawa\u0142a nad rami\u0119. Ostrze by\u0142o skierowane w lew\u0105 stron\u0119. Uzupe\u0142nieniem miecza d\u0142ugiego jest kr\u00f3tki miecz (wakizashi), kt\u00f3ry mia\u0142 od 40 do 50 cm d\u0142ugo\u015bci. Zyska\u0142 on nazw\u0119 „stra\u017cnika honoru”. Samuraj udaj\u0105cy si\u0119 do kogo\u015b w go\u015bcin\u0119 musia\u0142 pozostawi\u0107 d\u0142ugi miecz przy wej\u015bciu. Nie pozostawa\u0142 jednak bezbronny, poniewa\u017c za pasem spoczywa\u0142 wakizashi. S\u0142u\u017cy\u0142 on ponadto przy pope\u0142nianiu rytualnego samob\u00f3jstwa czyli seppuku (lub harakiri). Kr\u00f3tkim mieczem dokonywano tak\u017ce dekapitacji (odci\u0119cia g\u0142owy) pokonanym wrogom. G\u0142owy traktowano jako trofea wojenne. Wsp\u00f3lnie katana i wakizashi tworzy\u0142y daisho. Zar\u00f3wno d\u0142ugie jak i kr\u00f3tkie miecze mia\u0142y szereg odmian. Chisa katana to miecz \u015bredniej d\u0142ugo\u015bci u\u017cywany na dworach. Tanto i yamadashi to dwa rodzaje sztylet\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 rodzajem gardy. Specjaln\u0105 kling\u0119 mia\u0142y yori tochi do przebijania zbroi. Himogatana to rodzaj sztyletu z najlepszej stali, kozuka to no\u017ce ukryte w pochwie wakizashi, kagai to rodzaj szpili pozostawiane w ciele zabitego jako znak rozpoznawczy. Niezr\u00f3wnana jako\u015b\u0107 japo\u0144skich mieczy jest efektem poszukiwa\u0144 wielu pokole\u0144 p\u0142atnerzy. Ich praca uznawana by\u0142a za \u015bwi\u0119t\u0105, w trakcie prac przestrzegano odpowiedniego obrz\u0105dku. Kowal przywdziewa\u0142 uroczysty str\u00f3j i wykonywa\u0142 obrz\u0119dy maj\u0105ce odstrasza\u0107 demony. W ku\u017aniach pracowali nie tylko p\u0142atnerze : cesarz Mikado Gotoba (1183-1198) wyku\u0142 osobi\u015bcie kling\u0119 swego miecza, pod okiem mistrza Ichimonji Norimune. Rozkwit sztuki p\u0142atnerskiej przypad\u0142 na wiek XII i XIII. Powsta\u0142y w\u00f3wczas rody mistrz\u00f3w Kanehira, Sukehira, Takahira z Bizen, Yoshiie, Arikuni, Kanenaga z Kioto. Mo\u017cna do nich do\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rc\u00f3w kling – Masamune, Yoshimitsu i Yoshihiro. Ka\u017cdy z tych rod\u00f3w umieszcza\u0142 sw\u00f3j znak na ostrzach mieczy. Technologie produkcji mieczy r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119. Ich sekret i szczeg\u00f3\u0142y chroni\u0142a \u015bwi\u0119ta przysi\u0119ga sk\u0142adana bogom przez syna w obecno\u015bci ojca. Podczas najwa\u017cniejszych czynno\u015bci kowal pozostawa\u0142 w ku\u017ani sam. Znana jest legenda o pomocniku mistrza Masamune, kt\u00f3ry chcia\u0142 pozna\u0107 temperatur\u0119 wody u\u017cywanej do hartowania. Mistrz jednym ci\u0119ciem odci\u0105\u0142 mu r\u0119k\u0119. Technologia kucia klingi wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wytopem oraz odpowiednim doborem gatunk\u00f3w metali lub ich stop\u00f3w, z poszukiwaniami \u017celaza lub piasku najwy\u017cszej jako\u015bci. Jedna z metod polega\u0142a na oplataniu \u017celaznego pr\u0119ta niezliczonymi warstwami stali zanurzanej po ka\u017cdym etapie w wodzie i oleju o odpowiedniej temperaturze. Powstawa\u0142a w ko\u0144cu sztaba z\u0142o\u017cona z kilku milion\u00f3w warstw splecionej i skutej ze sob\u0105 stali przek\u0142adanej warstwami \u017celaza. Jednak np. Masamune stosowa\u0142 metod\u0119 tsukuri u\u017cywaj\u0105c tylko stali. Najtrudniejsz\u0105 czynno\u015bci\u0105 by\u0142o jednak nie wykuwanie klingi, ale jej hartowanie. Ob\u0142o\u017cone glin\u0105 ostrze by\u0142o wielokrotnie rozgrzewane i studzone w wodzie o r\u00f3\u017cnych temperaturach. W ten spos\u00f3b powstawa\u0142 hamon (linie hartowania) – jedyny w swoim rodzaju. Nast\u0119pnie ostrze g\u0142adzono na polanym olejem kamieniu, powtarzaj\u0105c t\u0119 czynno\u015b\u0107 ponad 100 razy przez 50 dni. Gdy klinga zyska\u0142a nale\u017cyt\u0105 ostro\u015b\u0107, mistrz sk\u0142ada\u0142 na niej sw\u00f3j podpis. Przekonanie o tym, \u017ce w mieczu zawarta jest cz\u0119\u015b\u0107 duszy p\u0142atnerza by\u0142o w Japonii tak silne, \u017ce powszechnie unikano mieczy pochodz\u0105cych od ludzi niezr\u00f3wnowa\u017conych. I tak np. miecze ucznia mistrza Masamune – p\u0142atnerza Muramasy (ur. 1341) przynosi\u0142y nieszcz\u0119\u015bcie z powodu jego gwa\u0142townego charakteru. Gdy w bitwie pod Sekigahar\u0105 Nagatake zabi\u0142 Tod\u0119 Shigemas\u0119, roz\u0142upuj\u0105c mu za jednym zamachem he\u0142m i czaszk\u0119, Tokugawa Ieyasu zapragn\u0105\u0142 obejrze\u0107 tak \u015bwietny miecz. Poniewa\u017c skaleczy\u0142 si\u0119 podczas badania broni, orzek\u0142, \u017ce musi by\u0107 to klinga Muramasy – jak si\u0119 okaza\u0142o – mia\u0142 racj\u0119. Oczywi\u015bcie istnia\u0142y tak\u017ce katana przynosz\u0105ce szcz\u0119\u015bcie, bogactwa i pot\u0119g\u0119 – nazywano je hinken. Naturalnie miecze pochodz\u0105ce od znanych mistrz\u00f3w by\u0142y bardzo drogie, dlatego znalaz\u0142o si\u0119 wielu ch\u0119tnych do ich podrabiania. W celu zapobie\u017cenia temu procederowi powsta\u0142a klasa ekspert\u00f3w (meikiki), kt\u00f3rzy zajmowali si\u0119 ocen\u0105 jako\u015bci, pochodzeniem oraz wycen\u0105 miecza. Wydawali oni specjalne certyfikaty (orikami). Ka\u017cdy katana posiada\u0142 ma\u0142e naci\u0119cia w okolicy tsuki (r\u0119koje\u015bci), nadawane po przeprowadzeniu testu. Liczba cech \u015bwiadczy\u0142a o jako\u015bci ostrza. Test polega\u0142 na u\u0142o\u017ceniu cia\u0142 wi\u0119\u017ani\u00f3w i przeci\u0119ciu ich. W p\u00f3\u017aniejszym okresie cia\u0142a zosta\u0142y zast\u0105pione snopkami s\u0142omy (makiwara). Liczba cech oznacza\u0142a liczb\u0119 cia\u0142 (snopk\u00f3w) przeci\u0119tych jednym ci\u0119ciem. Ekspertyzy te sta\u0142y si\u0119 przywilejem znanych rodzin jak np. Honani – cenionych za wiedz\u0119 o mieczach od IX w. Pisemne potwierdzenia zacz\u0119to wydawa\u0107 dopiero w XII w. Miecz by\u0142 dla samuraja wszystkim. W czasie d\u0142ugich podr\u00f3\u017cy by\u0142 przechowywany w specjalnym ochronnym futerale zwanym katana zutsu. W domu wojownika miecz znajdowa\u0142 si\u0119 na honorowym miejscu obok r\u00f3wnie cenionej zbroi. Kiedy samurai przyjmowa\u0142 u siebie wa\u017cnego go\u015bcia pokazywa\u0142 sw\u00f3j miecz. Kwit\u0142a sztuka medytacji nad deseniem hartu klingi, kt\u00f3ry podziwiano i ze znawstwem kontemplowano. Spos\u00f3b ogl\u0105dania klingi i jej prezentacji by\u0142 ustalony w ka\u017cdym szczeg\u00f3le. Dotykano jej tylko przez czyst\u0105, jedwabn\u0105 chust\u0119. Nigdy nie obna\u017cano ostrza do ko\u0144ca, wierzono bowiem, \u017ce je\u017celi katana ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne, musi po nim sp\u0142yn\u0105\u0107 krew. Po zjednoczeniu Japonii w XVII w. pod w\u0142adz\u0105 rodu Tokugawa w wytwarzaniu mieczy dokonuj\u0105 si\u0119 znacz\u0105ce zmiany. Ten rodzaj broni zaczyna wychodzi\u0107 z u\u017cycia i staje si\u0119 symbolem stanu rycerskiego. Pojawia si\u0119 podzia\u0142 na stare miecze (koto) oraz nowe miecze (shinto). Miecz japo\u0144ski jest cz\u0119\u015bci\u0105 Japonii r\u00f3wnie mocno jak kwiat wi\u015bni czy rytua\u0142 parzenia herbaty. Jest cz\u0119\u015bci\u0105 jej historii i kultury. Prawd\u0105 wi\u0119c jest, \u017ce zakl\u0119to w nim dusz\u0119 japo\u0144skiego wojownika.\u00a0<\/span> \nW powy\u017cszym tek\u015bcie poda\u0142em znaczenie wszystkich s\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z mieczem , wi\u0119c wydaje mi si\u0119 , \u017ce obejdzie si\u0119 bez terminologii .Sztuka Walki przy pomocy tego or\u0119\u017ca sta\u0142a si\u0119 wprost historyczna , a nawet legendarna … Kt\u00f3\u017c nie s\u0142ysza\u0142 o „s\u0142ynnych” samurajach kt\u00f3rzy przy pomocy miecza wyprawiali „niesamowite” sztuki …<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
|